Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
1 września jest 244. (w latach przestępnych 245.) dniem w kalendarzu gregoriańskim. Do końca roku pozostaje 121 dni.
Słońce w tym dniu znajduje się w zodiakalnym gwiazdozbiorze Panny.
- imieniny obchodzą: Amon, Anna, August, Beatrycze, Bronisław, Bronisława, Donat, Dzierżysław, Egidia, Feliks, Gedeon, Idzi, Melecjusz, Michał, Miłodziad, Ruta, Sator, Satora, Sykstus, Werena, Witalis
- Polska
- Erytrea – Początek Zbrojnego Powstania
- Libia – Święto Rewolucji
- Singapur – Dzień Nauczyciela
- Słowacja – Święto Konstytucji
- Uzbekistan – Święto Niepodległości
- wspomnienia i święta w Kościele katolickim[3],[4] obchodzą:
edytuj Wydarzenia w Polsce
Niemieccy żołnierze przekraczają granicę w Sopocie -
1939
edytuj Wydarzenia na świecie
- 1181 – Lucjusz III został wybrany na papieża.
- 1271 – Grzegorz X został wybrany na papieża.
- 1449 – chiński cesarz Zhu Qizhen został pokonany i ujęty przez Ojratów pod wodzą Esena. Koniec militarnej przewagi dynastii Ming nad koczownikami.
- 1701 – hiszpańska wojna sukcesyjna: klęska wojsk francuskich w bitwie z Austriakami pod Chiari.
- 1804 – Karl Ludwig Harding odkrył planetoidę 3 Juno.
- 1862 – wojna secesyjna: nierozstrzygnięta bitwa pod Chantilly.
- 1864 – rozpoczęła się konferencja w Charlottetown, na której podjęto wstępne decyzje w celu utworzenia Konfederacji Kanady.
- 1870 – wojna francusko-pruska: rozpoczęła się bitwa pod Sedanem, w wyniku której Napoleon III Bonaparte został wzięty do niewoli.
- 1880 – II wojna brytyjsko-afgańska: zwycięstwo wojsk brytyjskich w bitwie pod Kandaharem.
- 1894 – ponad 400 osób zginęło w pożarze miasta Hinckley (Minnesota).
- 1902 – premiera filmu Podróż na Księżyc.
- 1905 – Alberta i Saskatchewan przystąpiły do Konfederacji Kanady.
- 1906 – w celu stłumienia rewolucji rząd rosyjski powołał polowe sądy wojskowe, które skazały ma śmierć ponad 6 tys. osób.
- 1914 – Sankt Petersburg zmienił nazwę na Piotrogród.
- 1914 – w ogrodzie zoologicznym w Cincinnati padł ostatni gołąb wędrowny o imieniu Martha.
- 1916 – Bułgaria wypowiedziała wojnę Rumunii.
- 1920 – Francja utworzyła Liban, pozostający pod jej protektoratem do 1946.
- 1923 – 140 000 ludzi zginęło w trzęsieniu ziemi w Tokio i Jokohamie.
- 1928 – Albania została ogłoszona królestwem. Królem został Zog I.
- 1944 – w Sztokholmie zaprezentowano samochód osobowy Volvo PV444.
- 1951 – podpisano pakt Pakt Bezpieczeństwa Pacyfiku (ANZUS).
- 1961 – została odkryta Kometa Humasona.
- 1969 – w Libii nastąpił przewrót wojskowy, proklamowano utworzenie Libijskiej Republiki Arabskiej. Muammar al-Kadafi, obaliwszy króla Idrisa I, objął władzę.
- 1972 – na igrzyskach w Monachium Józef Zapędzki obronił tytuł mistrza olimpijskiego w konkurencji pistoletu szybkostrzelnego.
- 1972 – w Reykjavíku zakończył się szachowy "mecz stulecia" o mistrzostwo świata, w którym Amerykanin Bobby Fischer pokonał Borysa Spasskiego z ZSRR.
- 1975 – doszło do zawarcia izraelsko-egipskiego porozumienia w sprawie Półwyspu Synaj. Na jego mocy Izrael przeprowadził częściowe wycofanie swoich wojsk na odległość 70 km na wschód od Kanału Sueskiego.
- 1979 – sonda Pioneer 11 przeleciała obok Saturna w odległości 20 900 km.
- 1981 – został obalony prezydent Republiki Środkowoafrykańskiej David Dacko. Władzę w kraju przejął André Kolingba.
- 1983 – zimna wojna: południowokoreański samolot pasażerski KAL 007 został zestrzelony przez sowieckie samoloty wojskowe. Zginęło 269 osób – wszyscy pasażerowie, m.in. kongresman Larry McDonald i załoga.
- 1985 – odnaleziono wrak Titanica.
- 1991 – Uzbekistan uzyskał niepodległość.
- 1992 – została uchwalona konstytucja Słowacji.
- 2004 – Cypr, Czechy, Litwa, Łotwa, Słowacja, Słowenia i Węgry zostały przyjęte do Europolu.
- 2004 – szkoła w Biesłanie w Osetii Północnej (Rosja) została opanowana przez napastników domagających się wycofania wojsk rosyjskich z Czeczenii.
- 2005 – w Europie i Australii odbyła się premiera pierwszej wersji konsoli PSP, czyli 1000 (FAT).
- 2008 – oko huraganu Gustav minęło o kilka km przymusowo ewakuowany Nowy Orlean.
edytuj Urodzili się
- 1288 – Ryksa Elżbieta, królowa Polski i Czech (zm. 1335)
- 1566 – Edward Alleyn, angielski aktor (zm. 1626)
- 1588 – Henryk II Burbon-Condé, trzeci książę de Condé, zarządca Burgundii (zm. 1646)
- 1646 – Jan Drews, polski pisarz, jezuita (zm. 1710)
- 1651 – Natalia Naryszkina, caryca Rosji, żona Aleksego I Romanowa (zm. 1694)
- 1653 – Johann Pachelbel, niemiecki kompozytor (zm. 1706)
- 1711 – Wilhelm IV Orański, stadhouder Republiki Zjednoczonych Prowincji (zm. 1751)
- 1820 – Karol Scheibler, polski przedsiębiorca (zm. 1881)
- 1835 – Rafał Kalinowski, święty, polski duchowny katolicki, karmelita (zm. 1907)
- 1848 – Auguste Forel, szwajcarski neurolog, psychiatra, neuroanatom i entomolog-myrmekolog (zm. 1931)
- 1854 – Engelbert Humperdinck, niemiecki kompozytor (zm. 1921)
- 1856 – Siergiej Nikołajewicz Winogradski, rosyjski mikrobiolog (zm. 1953)
- 1866 – James J. Corbett, amerykański bokser (zm. 1933)
- 1875 – Edgar Rice Burroughs, amerykański pisarz (zm. 1950)
- 1877 – Francis William Aston, angielski fizyk, chemik, noblista (zm. 1945)
- 1881 – Octave Aubry, francuski pisarz (zm. 1946)
- 1887 – Blaise Cendrars, francuski pisarz (zm. 1961)
- 1888 – Olga Drahonowska-Małkowska, polska instruktorka harcerstwa, twórczyni polskiego skautingu (zm. 1979)
- 1896 – André Hunebelle, francuski reżyser filmowy (zm. 1985)
- 1896 – Bhaktivedanta Swami, hinduski duchowny (zm. 1977)
- 1898 – Wilhelm Fuchs, niemiecki działacz nazistowski, zbrodniarz wojenny (zm. 1947)
- 1899 – Andriej Płatonow, rosyjski pisarz (zm. 1951)
- 1900 – Kazimierz Wiłkomirski, polski wiolonczelista, dyrygent, kompozytor (zm. 1995)
- 1900 – Urho Kekkonen, fiński polityk, premier i prezydent Finlandii (zm. 1986)
- 1901 – Jerzy Braun, polski pisarz (zm. 1975)
- 1901 – Bolesław Filipiak, polski duchowny katolicki, kardynał (zm. 1978)
- 1903 – Piotr Erlich, polski aktor (zm. 1982)
- 1904 – Stefan Brem, polski aktor (zm. 1975)
- 1904 – Karl Ernst, niemiecki działacz nazistowski, szef SA w Berlinie (zm. 1934)
- 1904 – Wiesław Mirewicz, polski aktor (zm. 1974)
- 1906 – Joaquin Balaguer, dominikański polityk, prezydent Dominikany (zm. 2002)
- 1907 – Bronisław Broński, polski aktor, reżyser teatralny (zm. 1970)
- 1909 – Andrea Pangrazio, włoski duchowny katolicki, biskup (zm. 2005)
- 1909 – August Sabbe, ostatni estoński antykomunistyczny partyzant (zm. 1978)
- 1910 – Pierre Bézier, francuski matematyk (zm. 1999)
- 1910 – Ewa Kołaczkowska, polska pisarka (zm. 1985)
- 1912 – Kornelia Dobkiewiczowa, polska pisarka (zm. 1990)
- 1913 – Christian Nyby, amerykański reżyser filmowy (zm. 1993)
- 1914 – Stefan Niedzielak, polski ksiądz opozycjonista, kapelan Rodziny Katyńskiej (zm. 1989)
- 1916 – Dorothy Cheney, amerykańska tenisistka
- 1918 – Tadeusz Gwiazdowski, polski aktor (zm. 1983)
- 1920 – Richard Farnsworth, amerykański aktor (zm. 2000)
- 1920 – Hubert Lampo, belgijski pisarz (zm. 2006)
- 1921 – Rajmund Kazimierz Łaszczyński, polski wojskowy (zm. 1994)
- 1922 – Vittorio Gassman, włoski aktor (zm. 2000)
- 1922 – Rajmund Kaczyński, polski fizyk, żołnierz AK, ojciec Lecha i Jarosława Kaczyńskich (zm. 2005)
- 1922 – Irena Burawska, polska aktorka (zm. 2007)
- 1922 – Yvonne De Carlo, kanadyjska aktorka (zm. 2007)
- 1923 – Rocky Marciano, amerykański bokser (zm. 1969)
- 1923 – Kenneth Thomson, kanadyjski magnat medialny (zm. 2006)
- 1923 – Barbara Zbrożyna, polska rzeźbiarka (zm. 1995)
- 1925 – Roy Glauber, amerykański fizyk, laureat Nagrody Nobla
- 1925 – Maciej Urbaniec, polski grafik (zm. 2004)
- 1926 – Abdur Rahman Biswas, banglijski polityk, prezydent Bangladeszu
- 1926 – Stanley Cavell, amerykański filozof
- 1928 – Jerzy Gawrysiak, polski polityk, minister
- 1929 – Anne Ramsey, amerykańska aktorka (zm. 1988)
- 1929 – Tadeusz Wieżan, polski operator filmowy, pisarz (zm. 1982)
- 1930 – Andrzej Grzybowski, polski aktor
- 1931 – Arturo Pomar Salamanca, hiszpański szachista, arcymistrz
- 1933 – Conway Twitty, amerykański piosenkarz (zm. 1993)
- 1935 – Emir Buczacki, polski aktor (zm. 1990)
- 1935 – Seiji Ozawa, japoński dyrygent
- 1936 – Alain Ayache, francuski dziennikarz (zm. 2008)
- 1939 – Heinrich Messner, austriacki narciarz alpejski
- 1939 – Lily Tomlin, amerykańska aktorka
- 1940 – Alton Ellis, jamajski muzyk reggae (zm. 2008)
- 1942 – C. J. Cherryh, amerykańska pisarka fantasy i fantastyki naukowej
- 1943 – Andrzej Jakóbiec, polski trębacz jazzowy (zm. 2005)
- 1943 – Teresa Tutinas, polska piosenkarka
- 1945 – Margaret Ewing, szkocka polityk (zm. 2006)
- 1946 – Franciszek Gaik, polski ekonomista, polityk, minister
- 1946 – Barry Gibb, australijski wokalista zespołu Bee Gees
- 1946 – Roh Moo-hyun, południowokoreański polityk, prezydent Korei Południowej (zm. 2009)
- 1947 – Tadeusz Kijański, polski reżyser filmowy
- 1947 – Jan Mitka, polski aktor (zm. 1980)
- 1948 – Józef Życiński, polski duchowny, arcybiskup lubelski
- 1949 – Mirosław Chojecki, polski wydawca, członek KOR
- 1949 – Tadeusz Pikus, polski duchowny katolicki, biskup warszawski
- 1950 – Michaił Fradkow, rosyjski polityk, premier Rosji
- 1950 – Andrzej Maj, polski reżyser teatralny i filmowy (zm. 2005)
- 1951 – Alicja Butkiewicz, polska aktorka
- 1951 – Nicu Ceauşescu, syn Nicolae i Eleny (zm. 1996)
- 1952 – Abel Braga, brazylijski piłkarz, trener piłkarski
- 1952 – Michaił Paułau, białoruski polityk, działacz państwowy, burmistrz Mińska (zm. 2010)
- 1953 – Ahmad Szach Masud, afgański dowódca wojskowy, przywódca mudżahedinów, polityk (zm. 2001)
- 1953 – Witold Paszt, polski muzyk, wokalista
- 1954 – Henryk Niebudek, polski aktor
- 1954 – Filip Vujanović, czarnogórski polityk, prezydent Czarnogóry
- 1955 – Bruce Foxton, angielski basista zespołu The Jam
- 1957 – Gloria Estefan, amerykańska piosenkarka pochodzenia kubańskiego
- 1959 – Neli Topałowa, bułgarska aktorka, polityk
- 1961 – Bam Bam Bigelow, amerykański wrestler (zm. 2007)
- 1961 – Christopher Ferguson, amerykański astronauta
- 1961 – Krzysztof Szatrawski, polski pisarz, krytyk muzyczny i literacki
- 1962 – Ruud Gullit, holenderski piłkarz, reprezentant Holandii
- 1964 – Józef Tracz, polski zapaśnik stylu klasycznego
- 1965 – Nils Tavernier, francuski aktor, reżyser filmowy
- 1966 – Tim Hardaway, amerykański koszykarz
- 1968 – Mohamed Atta, egipski terrorysta, przywódca zamachowców z 11 września 2001 (zm. 2001)
- 1970 – Barbara Paulus, austriacka tenisistka
- 1971 – Maciej Balcar, polski wokalista zespołu Dżem, aktor
- 1971 – Hakan Şükür, turecki piłkarz, reprezentant Turcji
- 1971 – Hussain Rasheed, iracki tenisista (zm. 2006)
- 1973 – J. D. Fortune, kanadyjski wokalista zespołu INXS
- 1974 – Marcin Pieczonka, polski reżyser, scenarzysta filmowy
- 1974 – Renārs Kaupers, łotewski muzyk zespołu Brainstorm
- 1974 – Filip Nikolic, francuski piosenkarz, kompozytor, aktor (zm. 2009)
- 1976 – Mauro Cantoro, argentyński piłkarz
- 1981 – Michael Maze, duński tenisista stołowy
- 1982 – Jeffrey Buttle, kanadyjski łyżwiarz figurowy
- 1984 – Joe Trohman, gitarzysta zespołu Fall Out Boy
- 1983 – José Antonio Reyes, hiszpański piłkarz, reprezentant Hiszpanii
- 1983 – Natalia Przybysz, polska wokalistka zespołu Sistars
- 1983 – Riccardo Riccò, włoski kolarz szosowy
- 1989 – Bill Kaulitz, niemiecki wokalista zespołu Tokio Hotel
- 1989 – Tom Kaulitz, niemiecki gitarzysta zespołu Tokio Hotel
- 1992 – Kirani James, grenadyjski lekkoatleta
- 921 – Ryszard I Prawodawca, książę Burgundii (ur. ok. 867)
- 1067 – Baldwin V z Lille, hrabia Flandrii (ur. ?)
- 1126 – Świętosława Swatawa, królowa Czech, żona Wratysława II (ur. ok. 1041/1048)
- 1159 – Hadrian IV, papież (ur. ok. 1115)
- 1373 – Jan Stryprock, polski duchowny katolicki, biskup warmiński (ur. ?)
- 1557 – Jacques Cartier, francuski podróżnik, odkrywca (ur. 1491)
- 1648 – Marin Mersenne, francuski matematyk (ur. 1588)
- 1715 – Ludwik XIV, król Francji (ur. 1638)
- 1838 – William Clark, amerykański podróżnik, odkrywca (ur. 1770)
- 1920 – Teresa Grodzińska, polska sanitariuszka (ur. 1899)
- 1939 – Konrad Guderski, polski dowódca obrony Poczty Polskiej w Gdańsku (ur. 1900)
- 1941 – Bolesław Miklaszewski, polski chemik, ekonomista, polityk, minister, rektor SGH (ur. 1871)
- 1944 – polegli w powstaniu warszawskim:
- 1947 – Frederick Russell Burnham amerykański zwiadowca (ur. 1861)
- 1954 – Joanna Kozicka, polska reżyser (ur. 1929)
- 1957 – Sabine Kalter, polska śpiewaczka operowa (kontralt) (ur. 1889)
- 1959 – Marceli Struszyński, polski chemik (ur. 1880)
- 1964 – Stanisław Daczyński, polski aktor, reżyser teatralny (ur. 1892)
- 1967 – Ilse Koch, niemiecka działaczka nazistowska, zbrodniarka wojenna (ur. 1906)
- 1970 – François Mauriac, francuski pisarz (ur. 1885)
- 1977 – Elżbieta Dziewońska, polska aktorka (ur. 1903)
- 1977 – Henryk Wars, polski kompozytor, autor piosenek (ur. 1902)
- 1981 – Antoni Jahołkowski, polski aktor teatralny (ur. 1931)
- 1981 – Albert Speer, niemiecki architekt, polityk, działacz nazistowski, minister zbrojeń III Rzeszy (ur. 1905)
- 1982 – Władysław Gomułka, polski polityk, działacz komunistyczny, I sekretarz KC PPR, wicepremier, I sekretarz KC PZPR (ur. 1905)
- 1986 – Murray Hamilton, amerykański aktor (ur 1923)
- 1988 – Luis Alvarez, amerykański fizyk, laureat Nagrody Nobla (ur. 1911)
- 1989 – Kazimierz Deyna, polski piłkarz, reprezentant Polski, mistrz olimpijski (ur. 1947)
- 1989 – Tadeusz Sendzimir, polski inżynier, wynalazca (ur. 1894)
- 1992 – Piotr Jaroszewicz, polski generał, polityk, minister górnictwa, wicepremier i premier Polski (ur. 1909)
- 1992 – Alicja Solska-Jaroszewicz, polska dziennikarka, żona premiera Piotra Jaroszewicza (ur. 1925)
- 1998 – Józef Krupiński, polski poeta (ur. 1930)
- 2003 – Rand Brooks, amerykański aktor (ur. 1918)
- 2005 – Zdobysław Stawczyk, polski lekkoatleta, sprinter, zwycięzca plebiscytu Przeglądu Sportowego (ur. 1923)
- 2006 – Emerich Coreth, austriacki filozof (ur. 1919)
- 2006 – György Faludy, węgierski pisarz (ur. 1910)
- 2007 – Witold Leszczyński, polski reżyser filmowy (ur. 1933)
- 2007 – Lech Marchelewski, polski lotnik, podpułkownik, założyciel grupy akrobacyjnej AZL Żelazny (ur. 1947)
- 2007 – Viliam Schrojf, słowacki piłkarz, reprezentant Czechosłowacji (ur. 1931)
- 2008 – Carl Kaufmann, niemiecki lekkoatleta, dwukrotny medalista olimpijski (ur. 1936)
- 2008 – Don LaFontaine, amerykański aktor głosowy (ur. 1940)
- 2009 – Jake Brockman, brytyjski pianista, klawiszowiec grupy Echo & the Bunnymen (ur. 1956)
- 2009 – Jang Jin-young, południowokoreańska aktorka (ur. 1974)
- 2009 – Erich Kunzel, amerykański dyrygent (ur. 1935)
- 2010 – Cammie King, amerykańska aktorka (ur. 1934)
- 2010 – Grzegorz Wołągiewicz, polski samorządowiec, prezydent Suwałk, działacz sportowy, prezes klubu Wigry Suwałki (ur. 1950)[5]
Przypisy
Inne wersje językowe:
ca |
de |
en |
es |
fr |
it |
nl |
no |
pl |
pt |
ru |
ro |
fi |
sv |
tr |
vo |
.jpg&filetimestamp=20080211014902)
