www.solaris.auto-swiat.info

banner

www.solaris.auto-swiat.info

Reklama:


Warning: curl_setopt() function.curl-setopt: CURLOPT_FOLLOWLOCATION cannot be activated when in safe_mode or an open_basedir is set in /home/wikipedie/domains/auto-swiat.info/public_html/tresc.php on line 273
Środa Wielkopolska – Wikipedia, wolna encyklopedia

Środa Wielkopolska

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, szukaj
Środa Wielkopolska
Herb
Herb Środy Wielkopolskiej
Województwo wielkopolskie
Powiat średzki (województwo wielkopolskie)
Gmina
• rodzaj
Środa Wielkopolska
miejsko-wiejska
Burmistrz Wojciech Ziętkowski
Powierzchnia 17,98 km²
Ludność (2009)
• liczba
• gęstość

22 001
1224 os./km²
Strefa numeracyjna
+48 61
Kod pocztowy 63-000
Tablice rejestracyjne PSR
Położenie na mapie Polski
"Tło mapy lokalizacyjnej, z zaznaczonymi granicami"
"Środa Wielkopolska"
Środa Wielkopolska
52°14'N 17°17'E / 52.233, 17.283Na mapach: 52°14'N 17°17'E / 52.233, 17.283
TERC
(TERYT)
4303925044
Miasta partnerskie Francja Vitré
Czechy Prościejów
Urząd miejski
ul. Daszyńskiego 5
63-000 Środa Wielkopolska
Galeria zdjęć w Wikimedia Commons Galeria zdjęć w Wikimedia Commons
Strona internetowa miasta

Środa Wielkopolska (do 1968 Środa[1]) – miasto w woj. wielkopolskim, w powiecie średzkim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Środa Wielkopolska. W latach 1975-1998 miasto administracyjnie należało do woj. poznańskiego.

Według danych z 31 grudnia 2009 miasto liczyło 22 001 mieszkańców[2].

Spis treści

edytuj Historia

O istnieniu osad i skupisk ludzkich na terenie okolic Środy świadczą znaleziska archeologiczne z okresu młodej epoki kamiennej (2300-2000 lat p.n.e.). Odkryto ślady cmentarzyska z okresu rozwoju kultury łużyckiej w pobliżu dzisiejszego cmentarza w Środzie.

Z przekazów historycznych dowiadujemy się, że pierwsze grodzisko znajdowało się prawdopodobnie na wzniesieniu pomiędzy dzisiejszą kolegiatą, a Nowym Rynkiem. Na miejscu dzisiejszego ratusza, za Władysława Jagiełły w latach 1402 -1413, został pobudowany gotycki zamek królewski, w którym gościł król w przejeździe do Krakowa.

Wzdłuż dzisiejszych ulic: Górki, Szamarzewskiego i Jażdżewskiego rozciągała się fosa, a za nią osada, która z czasem stała się targową. Plac targowy, był w kształcie trójkąta. Plac ten, na przełomie XVIII i XIX wieku Niemcy zabudowali, wznosząc gmach poczty konnej ze stacją telegraficzną. Budynek ten do dziś nazywa się Starą Pocztą. W obrębie grodu książęta zakładali osady służebne, do obrony i jako wyspecjalizowane grupy produkcyjne, jak: Mączniki (1240 r.), Zielniki (1399 r.), Kobylniki (1281 r.) i inne.

Środa prawdopodobnie w 1261 otrzymuje prawa miejskie. W XV wieku miasto było jednym z największych w Wielkopolsce. Nazwa w źródłach pojawia się poczynając od roku 1228: terram Srodie (1228), Sroda (1261), Srzoda (1287), Sroda (1349), Srzoda (1391,1578), w Sredzie (1789), Śrzoda (1846), Środa (1890), Środa (1967). Człon Wielkopolska pojawił się w nazwie po roku 1967, celem odróżnienia od Środy Śląskiej.

Od 1454 aż do okresu rozbiorowego staje się miejscem sejmików województwa kaliskiego i poznańskiego, a później także gnieźnieńskiego. Senat obradował w miejscowej farze a posłowie na cmentarzu przykościelnym.

Pod Środą, od strony Moskawy istniały mokradła trudne do przebycia. Moskawa w rejonie Środy zasilana jest dwoma strumieniami: Sporą i Źrenicą. Źrenica płynie doliną od Dębicza i Mącznik do wioski Źrenica (daw. Resnica, Reźnica), pod którą wpada do Moskawy. Spora płynie z zachodniej strony w kierunku Topoli, zatacza łuk między Żabikowem i Koszutami i wpada do Moskawy(daw. Maskawa, Maszkawa). Należy zaznaczyć, że faktyczną Moskawę mieszkańcy nazywają dziś Strugą Średzką a Źrenicę - Moskawą. Zmiany w nazewnictwie dokonali w XIX w. Niemcy.

Pod zaborem pruskim Środa stała się ważnym miejscem walki o polskość, o wyzwolenie spod zaborcy. W 1848 zawiązał się tu największy obóz powstańczy na terenie Prowincji Poznańskiej pod dowództwem płk. A. Brzeżańskiego. Tu z początkiem kwietnia były skierowane główne siły wojsk pruskich. W powstaniu wielkopolskim Środa wystawiła 4 kompanie ochotników.

W drugiej połowie XIXw. w Środzie powstaje kilka inwestycji, m.in.:

edytuj Okres międzywojenny

  • 1934 r. - teren Środy zwiększył się, gdyż przyłączono do miasta Źrenicę.
  • 1 kwietnia 1934 r. - uruchomiono w mieście kino dźwiękowe.

edytuj Okupacja niemiecka

Pozmieniano nazwy ulic, i tak:

  • Dąbrowskiego - Kaiser Wilhelm Strasse
  • Kościuszki - Baltenland str.
  • Kilińskiego - Posenerstr.
  • Piotra Wawrzyniaka - Schillerstr.
  • Hallera - Bismarckstr.
  • Paderewskiego - Scheunenstr.
  • Piłsudskiego - Hindenburgstr.
  • Górki - Rigaenstr.
  • Bartosza Głowackiego - Friedenstr.
  • Żeligowskiego (Kasprzaka, Norwida) - Muchlenstr.
  • Prądzyńskiego - Blumenstr

edytuj Okres Polski Ludowej

23 stycznia 1945 roku ukonstytuował się Tymczasowy Komitet Porządkowy na miasto i powiat, a po 5 dniach działalności został rozwiązany i mianowano burmistrzem Środy Leona Kaźmierczaka. Zorganizowano także Milicję Obywatelską.

1964 wybudowano Szkołę Podstawową Nr 3 im. Aleksandra Zawadzkiego, z 15 izbami lekcyjnymi, 3 pracowniami, salą gimnastyczną, świetlicą i stołówką. W 1965 wybudowano w dawnym parku starościńskim (obecnie za targowiskiem) ogród zoologiczny, w którym m.in. był niedźwiedź, lama, świnia wietnamska. Jednocześnie, w tym samym czasie powstał plac zabaw i gier przy Szkole Podstawowej nr 1, między ul. Armii Czerwonej (Lipową) a Liceum Ogólnokształcącym.

Rok 1967 to rok szczególny dla miasta; obchodzono uroczystość 700-Lecia nadania praw miejskich, wybudowano przystanek PKS przy ulicy Paderewskiego, wybudowano łaźnię miejską przy ul. Wiosny Ludów (obecnie jest to siedziba Zakładu Gospodarki Komunalnej), która dysponowała: dla mężczyzn - 5 wanien i 5 natrysków, a dla kobiet - 6 wanien i 4 natryski.

W 1972 roku oddano zbiornik retencyjny na Moskawie, o powierzchni ok. 40 ha, który rozciąga się od Mącznik, koło Janowa (daw. nazwa Przykuty - Niemcy dokonali zmiany nazwy w XIX w.), i kończy się zaporą w Środzie, przy "Łazienkach" (obecnie baseny są już zasypane).

W odległych o 5 km od Środy Koszutach (nazwa od wyrazu koszut tj. jeleń), w dworku po Zabłockich, a później Rekowskich, utworzono Muzeum Regionalne Ziemi Średzkiej i zgromadzono w nim liczne zbiory dokumentów historycznych regionu średzkiego.

edytuj Zabytki

edytuj Parki i ochrona przyrody

Przy wjeździe do miasta znajduje się obszar chronionego krajobrazu, wybrany jako miejsca lęgowe przez ponad 30 gatunków ptaków z rzędu chruścieli i siewkowatych.

edytuj Baza turystyczna

Baza turystyczna Środy Wlkp. to ponad 195 miejsc noclegowych stałych w trzech hotelach i jednym zajeździe oraz 90 sezonowych w okresie wakacyjnym.

edytuj Edukacja

  • Wielkopolska Wyższa Szkoła Społeczno-Ekonomiczna
  • Liceum Ogólnokształcące im. Powstańców Wielkopolskich
  • Zespół Szkół Rolniczych im. gen. Jana Henryka Dąbrowskiego
  • Zespół Szkół Zawodowych im. Hipolita Cegielskiego
  • Gimnazjum nr 1
  • Gimnazjum nr 2
  • Gimnazjum nr 3
  • Szkoła Podstawowa nr 2
  • Szkoła Podstawowa nr 3

edytuj Religia

edytuj Parafie rzymskokatolickie

edytuj Świadkowie Jehowy

edytuj Osoby związane ze Środą Wielkopolską

edytuj Zobacz też

Przypisy

  1. M.P. z 1968 r. Nr 6, poz. 34, s.78
  2. Ludność. Stan i struktura w przekroju terytorialnym (Stan w dniu 31 XII 2009 r.). Warszawa: Główny Urząd Statystyczny, 2010-06, s. 106. ISSN 1734-6118. [dostęp 16 lipca 2010]. 

edytuj Linki zewnętrzne



Inne wersje językowe: ca | de | en | es | fr | it | nl | no | pl | pt | ru | ro | fi | sv | tr | vo |
detox DMOZ sprzęt komputerowy zakłady sportowe Klamki do drzwi tanie perfumy uroda zwierzęta taśma ptfe GotLink.pl